Het domino-effect van verlies

Bij verlies denken we natuurlijk als eerste aan het dramatische verlies van een dierbare. Uiteraard is dit de meest ingrijpende en schokkende vorm van verlies die we kunnen meemaken.

The Grief Recovery Method onderscheidt wel 40 oorzaken van verlies. Ik zal je niet vervelen door ze allemaal te noemen, maar om een idee te geven: verlies van gezondheid, van werk, van geloof, een huisdier, verhuizen, scheiden, kinderen die het huis uit gaan.

Wat ik zelf opvallend vind, is dat ook positieve veranderingen, zoals vakantie, afstuderen en pensionering, gevoelens van verlies kunnen oproepen. Bij nader inzien herken ik het wel: zo voelde ik me zo leeg als ik afscheid had genomen van ex-collega’s. Terwijl ik dan toch ook heel blij was dat ik een nieuwe baan had gevonden. Ik vond dat maar raar, die ‘dubbele’ gevoelens.

Er zijn dus veel oorzaken voor verlies en sommige oorzaken zijn positief, waardoor je een gevoel van rouw niet verwacht.

Ook kunnen nieuwe verliezen oudere verliezen activeren. Ik hoor regelmatig dat een recent verlies een ouder verlies weer voelbaar maakt. Hier kunnen zelfs tientallen jaren tussen liggen. Soms gaat het om een ‘logisch’ verband, zoals wanneer het verlies van een vader het oudere verlies van de moeder activeert. En soms is het verband minder duidelijk. Zo kan het verlies van werk het oudere verlies van een dierbare activeren. Omdat gelijksoortige gevoelens van eenzaamheid en in de steek gelaten worden, opkomen.

Een verlies kan ook ‘secundaire’ verliezen veroorzaken. Er treedt een soort domino-effect op. Met het verlies van je echtgenoot treedt een verlies op van inkomen, status, toekomstdromen, huis, gezondheid, zekerheid, vertrouwen, vrienden. Deze domino-verliezen zijn meestal niet direct duidelijk, ze komen als naschokken van de eerste aardbeving. Vaak tot verbazing van de rouwende zelf, die misschien net weer wat puin van zich had afgeschud en dan (vaak volkomen onverwacht) weer bedolven wordt onder nieuwe brokstukken.

Zo sprak ik een mevrouw die na het verlies van haar man enorm teleurgesteld was in haar naaste familie. Want zij vonden dat het maar eens afgelopen moest zijn met haar verdriet. Ze raakte hiervan overstuur, ze voelde zich zo teleurgesteld. Juist van deze mensen verwachtte zij steun en geduld. Na het eerste overweldigende verlies van haar man moest zij nu ook het verlies incasseren van het vertrouwen dat je naasten er voor je zijn.

Andere domino-verliezen worden pas na langere tijd (soms jaren) voelbaar voor de rouwende: het vervagen van je gezamenlijke herinneringen, en je kunt het niet meer even aan elkaar navragen. Na het opruimen van allerlei spullen heb je toch te maken met het gevoel van verlies van de materiële bezittingen van je dierbare (tip: maak foto’s). En wat betekent het nu nog dat het op 27 januari negentien jaar geleden was dat ik verkering kreeg met mijn overleden partner? Zo verlies je ook je belangrijke data.

Er zijn dus meer oorzaken van verlies dan we zouden denken en ook positieve gebeurtenissen kunnen verlies veroorzaken. Nieuwe verliezen kunnen oudere verliezen activeren. En door het domino-effect van verlies ontstaan andere, nieuwe verliezen. Dit maakt verlies tot een complex en langdurig proces. Je kunt je verlies niet afsluiten en je komt er niet overheen. Je kunt er alleen doorheen..

Ik wens iedereen die er doorheen gaat heel veel kracht toe!

Dikke knuffel
XXMaya

PS The Grief Recovery Method helpt echt bij het erdoorheen gaan. Ik vertel je er graag meer over!

 

2016-02-28T12:07:59+00:00By |blog|2 Comments